Posted by Cameron Webb
on July 04, 2026
Ashwagandha (*Withania somnifera*) wordt niet in heel Europa verboden, maar verschillende EU-lidstaten hebben wel beperkingen ingesteld en de Europese Unie heeft een formeel veiligheidsonderzoek geopend dat binnen één tot twee jaar tot een continentbrede beperking zou kunnen leiden. Denemarken verbood het gebruik ervan in voedingssupplementen in 2023. Frankrijk volgde met een eigen beperking. België classificeert supplementen die ashwagandha bevatten nu als geneesmiddelen. India, 's werelds belangrijkste bron van de wortel, verbood in april 2026 het gebruik van het ashwagandha-blad in welke vorm dan ook. En in 2024 adviseerden de hoofden van de voedselveiligheidsagentschappen in de EU om een procedure op grond van artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1925/2006 te starten, het juridische mechanisme dat uiteindelijk ashwagandha in de hele EU zou kunnen beperken of verbieden. [1,2]
Dit is een complex regelgevingskader, en de meeste online commentaren slaan de plank mis door de nuances op twee manieren verkeerd te interpreteren: ze negeren de zorgen volledig of beschouwen de situatie als een vaststaand verbod op een gevaarlijke stof. Geen van beide interpretaties is correct. Als geregistreerd apotheker met een opleiding in farmacologie en farmaceutische formulering, wil ik uitleggen wat er werkelijk aan de hand is, waarom er zorgen zijn over de regelgeving en wat dit betekent voor mensen die momenteel supplementen met ashwagandha gebruiken.
Waarom wordt ashwagandha in Europa aan een regelgevingsonderzoek onderworpen?
De regelgevingskwesties concentreren zich op vier hoofdgebieden: mogelijke effecten op de schildklierhormoonspiegels, reproductieve toxiciteit, modulatie van het immuunsysteem en – vooral – meldingen van levertoxiciteit (hepatotoxiciteit). [2]
De bezorgdheid over hepatotoxiciteit verdient bijzondere aandacht, omdat dit de meest klinisch significante en tegelijkertijd meest misbegrepen kwestie is. Er zijn diverse casusrapporten over leverbeschadiging gepubliceerd in de peer-reviewed literatuur, waarvan sommige ernstig. Een cruciaal detail ontbreekt echter vaak in de consumentenverslagen: de meeste van deze gevallen betroffen supplementen die zowel ashwagandha-wortel als -blad bevatten, of producten waarvan de precieze samenstelling onduidelijk of mogelijk vervalst was. [3]
De wortel en het blad van *Withania somnifera* hebben aanzienlijk verschillende fytochemische profielen. Withanoliden – de belangrijkste bioactieve stoffen die verantwoordelijk zijn voor de adaptogene effecten van ashwagandha op de HPA-as en de regulatie van cortisol – zijn geconcentreerd in de wortel. Withaferine-A, een stof met aangetoonde cytotoxische eigenschappen in preklinische studies en een voorgesteld mechanisme voor leverbeschadiging, wordt voornamelijk in de bladeren aangetroffen. [4] Een systematische review uit 2025 in *Phytotherapy Research* concludeerde dat ashwagandha-wortelextract een superieur veiligheidsprofiel vertoont in vergelijking met preparaten die bovengrondse delen (bladeren, stengels) bevatten, en dat de wortel een beter veiligheidsprofiel heeft dan de meeste andere onderzochte kruidensupplementen. [5]
Dit is de reden waarom de bron van het extract, de standaardisatiespecificatie en het gebruikte plantendeel enorm belangrijk zijn — en waarom het besluit van de Indiase overheid in april 2026 om het gebruik van ashwagandha-bladeren in welke vorm dan ook te verbieden wetenschappelijk gezien logisch is, ook al heeft het in het algemeen bezorgdheid over de plant gewekt.
Wat heeft Denemarken precies gedaan – en waarom?
Denemarken was de eerste EU-lidstaat die ashwagandha in voedingssupplementen formeel verbood. De beperking trad in werking in 2023 op basis van een risicobeoordeling uitgevoerd door de Technische Universiteit van Denemarken (DTU). [1] De DTU-beoordeling concludeerde dat de bestaande veiligheidsgegevens onvoldoende waren om een veilig innameniveau voor de algemene bevolking vast te stellen, waarbij zorgen werden geuit over effecten op schildklierhormonen, de voortplantingsfunctie en de immuunmodulatie.
De beoordeling oogstte aanzienlijke kritiek vanuit de wetenschappelijke en industriële gemeenschap.In een artikel uit 2024, gepubliceerd in het *International Journal of Ayurvedic Research* (en afzonderlijk beoordeeld in *PubMed Central*), werd betoogd dat het DTU-rapport onevenredig veel steunde op preklinische (dierlijke en cel) gegevens en onvoldoende rekening hield met de aanzienlijke hoeveelheid bewijs uit klinische studies bij mensen, waaronder destijds meerdere goed opgezette gerandomiseerde gecontroleerde studies die zowel werkzaamheid als veiligheid aantoonden bij doses van 300 tot 600 mg gestandaardiseerd wortelextract. [6]
Dit is een echt wetenschappelijk meningsverschil, geen complottheorie. Regelgevende instanties werken volgens het voorzorgsbeginsel: wanneer de gegevens om een veilige dosis vast te stellen onvoldoende zijn, is beperking de standaardprocedure. De industrie stelt dat de beschikbare gegevens over de effecten van standaarddoseringen wortelextract op mensen geruststellend zijn. Beide standpunten zijn verdedigbaar, en daarom is de procedure volgens artikel 8 de juiste volgende stap: deze procedure verplicht de EFSA tot een systematische beoordeling van alle beschikbare gegevens, waarna een formeel advies zal worden uitgebracht.
Wat houdt de EU-procedure volgens artikel 8 in?
Artikel 8 van Verordening (EC) nr. 1925/2006 voorziet in een drietrapsmechanisme voor stoffen in levensmiddelensupplementen waarover veiligheidsrisico's bestaan. [2] Volgens deze procedure:
De Europese Commissie, handelend op aanbeveling van de hoofden van de voedselveiligheidsagentschappen (uitgegeven in 2024), draagt EFSA op een uitgebreide veiligheidsbeoordeling uit te voeren. Gedurende deze periode wordt de stof op een lijst met beperkingen geplaatst – lidstaten kunnen hun huidige nationale standpunten handhaven. Nadat EFSA haar advies heeft uitgebracht, kan de Commissie de veiligheid bevestigen en voortgezet gebruik toestaan, voorwaarden opleggen (dosislimieten, specifieke extractvormen) of het gebruik in de hele EU beperken of verbieden.
Dit proces duurt doorgaans twee tot drie jaar vanaf de start. De uitkomst staat niet vast. Als de EFSA-beoordeling bevestigt dat gestandaardiseerd wortelextract in supplementaire doseringen veilig is voor de algemene bevolking – wat op basis van de gepubliceerde klinische literatuur over preparaten die uitsluitend uit wortelextract bestaan, een plausibele bevinding lijkt – kan dit leiden tot proportionele etiketteringsvoorschriften of doseringsrichtlijnen in plaats van een volledig verbod.
Is gestandaardiseerde ashwagandha die alleen uit de wortel bestaat veilig?
Het eerlijke antwoord, gebaseerd op het huidige bewijsmateriaal, is dat gestandaardiseerd wortelextract in doses van 300 tot 600 mg goed verdragen lijkt te worden door de gezonde volwassen bevolking, gebaseerd op meerdere peer-reviewed gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken. Een prospectieve observationele studie van 12 maanden, gepubliceerd in 2025 in *Phytotherapy Research*, die specifiek gestandaardiseerd wortelextract bij gezonde volwassenen onderzocht, vond geen ernstige bijwerkingen gedurende de onderzoeksperiode. [5] Een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek van 60 dagen met 60 volwassenen – de Lopresti 2019-studie die een groot deel van het klinische bewijsmateriaal onderbouwt – vond een reductie van 23% in het ochtendcortisolgehalte in het serum ten opzichte van placebo, samen met verbeteringen in de slaapkwaliteit en stressscores, zonder klinisch significante bijwerkingen. [7]
De kanttekening bij al dit bewijsmateriaal is dat de meeste onderzoeken zes tot twaalf weken duren, gezonde volwassenen zonder comorbiditeiten omvatten en gebruikmaken van goed gekarakteriseerde, gestandaardiseerde extracten van alleen de wortel. Extrapolatie naar mensen met schildklieraandoeningen, mensen die immunosuppressiva of kalmeringsmiddelen gebruiken, of zwangere vrouwen is niet gerechtvaardigd. Bovendien varieert de kwaliteit van ashwagandha-producten op de markt sterk – het bewijs uit klinische onderzoeken is niet overdraagbaar op producten die niet specificeren welk plantendeel is gebruikt, wat het standaardisatiepercentage van withanolide is of welke extractiemethode is toegepast.
Wat dit betekent voor mensen die nu ashwagandha-supplementen gebruiken.
Als je ashwagandha gebruikt en in Nederland woont, bevind je je in een rechtsgebied waar dit ingrediënt momenteel onder toezicht van de regelgevende instanties staat, maar niet verboden is.De NVWA (Nederlandse Autoriteit voor Voedsel- en Warenveiligheid) heeft aangegeven dat het gebruik van de plant in nieuwe formuleringen niet wordt aanbevolen, maar bestaande producten met de juiste melding blijven op de markt. De situatie is voortdurend in ontwikkeling en het is verstandig om de gepubliceerde richtlijnen van de NVWA periodiek te raadplegen. [8]
Als u ashwagandha-supplementen koopt – van welk merk dan ook – zijn er specifieke vragen die u zich moet stellen: Is dit een extract van alleen de wortel? Is het gestandaardiseerd op een bepaald percentage withanolide? Wat is de dosering? Is er een klinische studie uitgevoerd met deze dosering en deze extractvorm? Vage etiketten met de vermelding "ashwagandha-extract" zonder specificatie van het plantdeel, de standaardisatie of de dosering, geven u niet de informatie die nodig is om de veiligheid te beoordelen en het betreft geen producten die in klinische studies zijn getest.
Vanuit het oogpunt van de formulering is dit precies de reden waarom ARC een ashwagandha-extract gebruikt dat uitsluitend uit de wortel bestaat en gestandaardiseerd is op 7% withanoliden bij 300 mg — de vorm en dosis die gebruikt werden in de Lopresti 2019 RCT, en de vorm die het meest consistent wordt ondersteund door de beschikbare veiligheidsliteratuur. Het is ook de reden waarom volledige doseringsvermelding op het etiket belangrijk is: je kunt het risico-batenprofiel van een product niet beoordelen als het etiket niet aangeeft wat erin zit. [7]
De regelgeving rond ashwagandha in Europa is ernstig en verdient aandacht. Het is geen reden tot paniek, maar wel tot nauwkeurigheid.
Geschreven door Cameron Webb, MPharm, PhD — apotheker en oprichter van NutraWebb
Veelgestelde vragen
Is ashwagandha verboden in Nederland?
Momenteel niet. In Nederland heeft de NVWA ashwagandha onder toezicht geplaatst en aangegeven dat het niet in nieuwe supplementformuleringen mag worden gebruikt, maar bestaande aangemelde producten blijven legaal verkrijgbaar. De EU voert een formeel veiligheidsonderzoek uit op grond van artikel 8 van Verordening (EG) nr. 1925/2006. De uitkomst hiervan zal bepalen of er verdere beperkingen worden opgelegd aan de lidstaten.
Waarom is het Deense verbod op ashwagandha controversieel?
Het Deense verbod uit 2023 was gebaseerd op een risicobeoordeling van de DTU, die volgens critici – waaronder onderzoekers die in vaktijdschriften publiceerden – te veel gewicht toekende aan preklinische (dierlijke en cel) gegevens en te weinig aan het bewijs uit klinische studies bij mensen met gestandaardiseerd wortelextract. Meerdere gerandomiseerde, gecontroleerde studies hebben zowel de werkzaamheid als een aanvaardbaar veiligheidsprofiel aangetoond voor preparaten die uitsluitend uit wortelextract bestaan, bij doseringen van 300 tot 600 mg. De procedure van artikel 8 van de EU is bedoeld om een systematische, door EFSA geleide evaluatie te bewerkstelligen die al het beschikbare bewijsmateriaal beoordeelt alvorens een definitief besluit wordt genomen.
Maakt het uit of ashwagandha van de wortel of van het blad afkomstig is?
Ja, dit is een van de farmacologisch belangrijkste verschillen in het huidige debat. Withaferine-A, een stof met cytotoxische eigenschappen en een voorgesteld werkingsmechanisme in casusrapporten over hepatotoxiciteit, is geconcentreerd in de bladeren. Wortelextract heeft een duidelijk andere samenstelling, met withanoliden – de adaptogene bioactieve stoffen – als belangrijkste bestanddelen. India verbood het gebruik van ashwagandha-bladeren in alle supplementvormen in april 2026, een besluit dat in lijn is met de gepubliceerde veiligheidsliteratuur. Producten die uitsluitend wortels bevatten, een gestandaardiseerd withanolidegehalte hebben en geen bovengrondse delen bevatten, hebben een aanzienlijk betere bewijsbasis voor de veiligheid dan preparaten met gemengde planten.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde zorgverlener voordat u wijzigingen aanbrengt in uw supplementengebruik.
Referenties
1. Olsen AK, et al. Deens verbod op ashwagandha: waarheid, bewijs, ethiek en regelgeving. *PMC*. 2024. PMC11403136. Beschikbaar op: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11403136/
2. EU-regelgeving inzake ashwagandha: veiligheidsrisico's, verboden en gevolgen voor de markt. Vitafoods Insights.Verkrijgbaar bij: https://www.vitafoodsinsights.com/regulations/eu-regulatory-update-on-ashwagandha
3. Potentiële bijwerkingen van ashwagandha: een kritische evaluatie van preklinisch en klinisch bewijs. *Phytotherapy Research*. 2025. doi:10.1002/ptr.70158
4. DNA-schade door withanon als mogelijke oorzaak van levertoxiciteit waargenomen bij kruidenproducten van *Withania somnifera* (ashwagandha). *Journal of Ethnopharmacology*. 2021. doi:10.1016/j.jep. 2021.S2666027X21000074
5. Veiligheid van 12 maanden toediening van gestandaardiseerd ashwagandha (*Withania somnifera*) wortelextract bij gezonde volwassenen: een prospectieve, observationele studie. *Phytotherapy Research*. 2025. doi:10.1002/ptr.70096
6. Wanneer regelgeving bewijs negeert: het geval van het Deense ashwagandhaverbod. *International Journal of Ayurvedic Research*. 2024. Beschikbaar op: https://journals.lww.com/ijar/fulltext/2024/05030/when_regulation_ignores_evidence__the_case_of.2.aspx
7. Lopresti AL, et al. Een onderzoek naar de stressverlagende en farmacologische werking van een ashwagandha (*Withania somnifera*) extract. *Medicine*. 2019;98(37):e17186. doi:10.1097/MD.0000000000017186
8. NVWA (Nederlandse Autoriteit voor Voedsel- en Warenveiligheid). Toenemende bezorgdheid over de veiligheid van Ayurvedische ingrediënten. Beschikbaar op: https://www.cbi.eu/news/growing-safety-concerns-over-ayurvedic-ingredients
